INN, merknamen

Fluorouracil, ook bekend als 5-fluorouracil of 5-FU, is een krachtig medicijn dat gebruikt wordt in de behandeling van verschillende soorten kanker. Het heeft zijn oorsprong als een chemotherapeuticum dat zich richt op snel delende cellen, zoals kankercellen. Dit medicijn is beschikbaar onder verschillende merknamen. Denk hierbij aan Adrucil en Efudex, die beide hun eigen toepassingen en formuleringen hebben.

Er zijn twee belangrijke toedieningsvormen voor fluorouracil: injecties en crèmes.

• **Adrucil**: Deze injecteerbare vorm wordt vaak gebruikt bij de behandeling van kanker in verschillende delen van het lichaam, zoals het colon en de maag.
• **Efudex**: Dit is een topische crème die voornamelijk wordt gebruikt voor de behandeling van huidafwijkingen zoals actinische keratose en basocellulair carcinoom.
• **Fluoroplex** en **Carac** zijn andere bekendere merken, vooral in de VS, terwijl **Actikerall** en **Tolak** ook populair zijn voor lokale behandelingen.

De beschikbaarheid van deze verschillende formuleringen maakt het mogelijk voor zorgverleners om de meest geschikte optie voor hun patiënten te kiezen, afhankelijk van de aard en locatie van de ziekte. Het gebruik van fluorouracil in zowel injecteerbare als topische vormen benadrukt de veelzijdigheid van dit medicijn in de oncologische en dermatologische therapieën.

Juridische classificatie (CBG-status)

Fluorouracil valt onder de categorie receptplichtige medicijnen in Nederland, wat betekent dat het alleen op doktersvoorschrift verkrijgbaar is. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) speelt een belangrijke rol in het toezicht en de goedkeuring van dit medicijn. Het CBG heeft zowel de systemische als de topische toedieningsvormen van fluorouracil goedgekeurd voor gebruik in de gezondheidszorg.

Het gebruik van fluorouracil wordt strikt gereguleerd, en er zijn duidelijke richtlijnen voor de dosering en toepassing in verschillende klinische situaties. Enkele belangrijke punten zijn:

• **Systemische toediening**: In geval van intraveneuze (IV) behandeling, bijvoorbeeld bij colorectale kanker, zijn de doseringen gebaseerd op de lichaamsoppervlakte van de patiënt.
• **Topische toediening**: Voor aandoeningen zoals actinische keratosis en basocellulair carcinoom worden er specifieke instructies gegeven over frequentie en duur van de toepassing.

De veiligheidsmonitoring van fluorouracil is van cruciaal belang, gezien de potentiële bijwerkingen zoals myelosuppressie en gastro-intestinale problemen. Het CBG en andere regelgevende instanties blijven de effecten en risico's van het gebruik van fluorouracil nauwlettend in de gaten houden. Het gebruik van dit medicijn moet altijd in overleg met gekwalificeerde zorgverleners plaatsvinden.

Fluorouracil is dus niet zomaar een medicijn dat zonder voorschrift kan worden verkregen, en het is essentieel om de juiste begeleiding van een arts te hebben bij de behandeling. De impact van dit medicijn kan groot zijn, maar verantwoordelijk gebruik is de sleutel tot succes in de behandeling.

Doseringsgids

Standaardregimes (volgens NHG-richtlijnen)

De NHG-richtlijnen zijn een fundament voor zorgverleners bij het voorschrijven van fluorouracil. Voor de behandeling van colorectale kanker is de standaarddosering vastgesteld op 12 mg/kg/dag, met een maximum van 800 mg per dag in bepaalde chemotherapieschema's.

Naast colorectale kanker wordt fluorouracil ook toegepast bij andere aandoeningen, zoals:

• Maagkanker
• Borstkanker
• Actinische keratosis en basocellulair carcinoom bij topisch gebruik

Het is belangrijk dat de keuze van het verduisteringsschema afhangt van de specifieke indicaties en patiëntkenmerken.

Aanpassingen bij comorbiditeiten

Bij patiënten met een verminderde lever- of nierfunctie is het essentieel om dosisaanpassingen toe te passen. Dit is vooral relevant voor oudere patiënten die vaak lijden aan deze aandoeningen. Bij een verminderde leverfunctie kan de metabolisme van fluorouracil verminderd zijn, wat verhoogde risico's met zich meebrengt voor toxiciteit.

Bij nierinsufficiëntie kan de uitscheiding van het medicijn verstoord zijn, en ook hier zijn aanpassingen in de dosering noodzakelijk. Het is raadzaam om een zorgvuldige follow-up te hebben, zodat bijwerkingen vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden.

Q&A — “Wat te doen bij een vergeten dosis?”

Vraag: Wat moet ik doen als ik een dosis fluorouracil ben vergeten?

Antwoord: Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in, maar sla deze over als de volgende dosis al bijna is. Het is belangrijk om nooit de dosis te verdubbelen.

Verpakking en verkrijgbaarheid

Fluorouracil is beschikbaar in verschillende vormen, waaronder injectievloeistoffen en topische crèmes. De meest gangbare vormen zijn:

• Injectie (zoals Adrucil)
• Topische crème (zoals Efudex, Carac)

De verkrijgbaarheid kan afhankelijk zijn van de locatie, en zal in Nederland meestal alleen op recept zijn.

Verzendinformatie