Hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd, is een veel voorkomende aandoening waarbij de druk in de bloedvaten langdurig verhoogd is. In Nederland heeft ongeveer een kwart van de volwassen bevolking te maken met hoge bloeddruk. Zonder behandeling kan hypertensie leiden tot ernstige complicaties zoals hartinfarct, beroerte en nierschade. Daarom is tijdige herkenning en behandeling essentieel.
Nederlandse artsen schrijven verschillende typen bloeddrukverlagers voor, afhankelijk van de individuele situatie van de patiënt:
Veelvoorkomende bijwerkingen kunnen zijn: duizeligheid, vermoeidheid, droge hoest (bij ACE-remmers) en gezwollen enkels. Het is belangrijk om medicatie volgens voorschrift in te nemen en regelmatig de bloeddruk te controleren.
Naast medicatie helpen gezonde leefstijlkeuzes: zoutbeperking, regelmatige beweging, gewichtsbeheersing, matig alcoholgebruik en stoppen met roken. Deze maatregelen kunnen de effectiviteit van medicatie versterken.
Cholesterol is een vetachtige stof die van nature in het lichaam voorkomt en essentieel is voor verschillende lichaamsfuncties. Echter, een teveel aan cholesterol in het bloed, met name LDL-cholesterol (het 'slechte' cholesterol), kan leiden tot aderverkalking. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk. In Nederland wordt cholesterol gecontroleerd via bloedonderzoek, vaak tijdens de preventieconsulten bij de huisarts.
Statines zijn de meest voorgeschreven medicijnen voor het verlagen van cholesterol. Deze medicijnen remmen de aanmaak van cholesterol in de lever en zijn bewezen effectief in het verminderen van cardiovasculaire risico's. In Nederlandse apotheken zijn verschillende statines verkrijgbaar:
Medicatie wordt overwogen wanneer leefstijlveranderingen onvoldoende effect hebben en het cardiovasculaire risico hoog is. Dit wordt bepaald aan de hand van cholesterolwaarden, leeftijd, rookgedrag en andere risicofactoren. Combinatie met dieetadvies, meer bewegen en gewichtsbeheersing blijft essentieel voor optimaal resultaat.
Hartfalen ontstaat wanneer het hart niet meer in staat is voldoende bloed rond te pompen om aan de behoeften van het lichaam te voldoen. Dit kan het gevolg zijn van verschillende oorzaken zoals een hartinfarct, hoge bloeddruk of hartklepafwijkingen. Typische symptomen van hartfalen zijn kortademigheid, vooral bij inspanning of in liggende houding, verminderde inspanningstolerantie, zwelling van enkels en benen, en vermoeidheid.
De behandeling van hartfalen richt zich op het verbeteren van de hartfunctie en het verlichten van symptomen. De belangrijkste medicamenteuze behandelingen omvatten:
Veel hartfalen medicijnen zijn verkrijgbaar onder verschillende merknamen. De dosering wordt altijd individueel bepaald door de cardioloog of huisarts, beginnend met lage doses die geleidelijk worden opgebouwd. Regelmatige controle van nierfunctie, kaliumgehalte en bloeddruk is essentieel tijdens de behandeling.
Hartritmestoornissen kunnen zich manifesteren als te snelle (tachycardie), te langzame (bradycardie) of onregelmatige hartslag. Atriumfibrilleren is de meest voorkomende vorm van hartritmestoornis, waarbij de boezems ongecoördineerd samentrekken. Andere vormen zijn ventriculaire tachycardie, supraventriculaire tachycardie en extrasystoles.
Voor de behandeling van hartritmestoornissen worden verschillende medicijnen gebruikt:
Bij atriumfibrilleren is er verhoogd risico op stolselvorming. Daarom worden vaak anticoagulantia voorgeschreven. Warfarine is het klassieke middel, maar nieuwe orale anticoagulantia (NOAC's) zoals rivaroxaban, apixaban en dabigatran worden steeds vaker gebruikt vanwege hun voorspelbare werking en minder interacties. Regelmatige INR-controle is nodig bij warfarine, terwijl NOAC's minder monitoring vereisen maar wel aandacht voor nierfunctie.
Angina pectoris ontstaat door verminderde zuurstoftoevoer naar de hartspier, meestal veroorzaakt door vernauwing van de kransslagaders. Typische symptomen zijn drukkende pijn op de borst, uitstralend naar arm, kaak of rug, vooral tijdens inspanning of stress.
Voor acute aanvallen van angina zijn nitraten de eerste keus. Sublingual nitroglycerin werkt binnen enkele minuten door verwijding van de kransslagaders. Deze tabletten of spray moeten altijd bij de hand zijn voor noodgebruik.
Langwerkende nitraten, calciumantagonisten en bètablokkers helpen aanvallen voorkomen door:
Zoek onmiddellijk medische hulp bij aanhoudende pijn langer dan 15 minuten, pijn die niet reageert op nitroglycerin, of bij nieuwe symptomen zoals kortademigheid en zweten. Deze kunnen wijzen op een hartinfarct.
Preventieve medicatie speelt een cruciale rol in het voorkomen van hart- en vaatziekten, zowel bij gezonde mensen met risicofactoren als bij patiënten met bestaande aandoeningen.
Aspirine in lage dosering wordt gebruikt voor primaire preventie bij personen met verhoogd cardiovasculair risico en voor secundaire preventie na een hartinfarct of beroerte. Clopidogrel biedt een alternatief voor patiënten die aspirine niet verdragen.
Bij hoog-risicopatiënten wordt vaak een combinatie van medicijnen voorgeschreven:
Medicatietrouw is essentieel voor effectieve preventie. Regelmatige controles bij de huisarts of cardioloog zorgen voor optimale dosering en monitoring van bijwerkingen. Stopppen met roken, gezonde voeding en voldoende beweging versterken het preventieve effect van medicatie aanzienlijk.