{{ __('Your cart') }}0
0,00 €
0
artikelen
0,00 €
Astma is een chronische ziekte van de luchtwegen waarbij de bronchiën (luchtpijpvertakkingen) ontstoken en overgevoelig zijn. Bij mensen met astma reageren de luchtwegen heftiger op bepaalde prikkels, waardoor de spieren rond de bronchiën samentrekken, de wanden opzwellen en meer slijm wordt geproduceerd. Dit zorgt ervoor dat de doorgang van lucht wordt belemmerd.
Astma kenmerkt zich door verschillende herkenbare symptomen die kunnen variëren in ernst en frequentie:
Hoewel de exacte oorzaak van astma niet volledig bekend is, spelen erfelijke factoren en omgevingsinvloeden een belangrijke rol. Verschillende triggers kunnen een astma-aanval uitlokken, zoals huisstofmijt, pollen, dierenharen, schimmels, sigarettenrook, luchtvervuiling, koude lucht, emoties, stress en lichamelijke inspanning.
Er worden hoofdzakelijk twee vormen van astma onderscheiden. Allergisch astma wordt veroorzaakt door specifieke allergenen en komt vaak voor bij kinderen en jongvolwassenen. Niet-allergisch astma heeft geen duidelijke allergische trigger en ontwikkelt zich meestal op latere leeftijd.
In Nederland heeft ongeveer 6-7% van de volwassenen astma, wat neerkomt op ruim een miljoen mensen. Bij kinderen ligt dit percentage rond de 9%. Astma is daarmee een van de meest voorkomende chronische aandoeningen in ons land.
Een goede medicamenteuze behandeling is essentieel voor het onder controle houden van astma. Er zijn verschillende soorten medicijnen beschikbaar, elk met hun eigen specifieke werking en toepassing.
Deze medicijnen ontspannen de spieren rond de luchtwegen en zorgen voor snelle verlichting van symptomen. Salbutamol is het meest bekende kortdurend werkende middel en wordt gebruikt bij acute klachten. Formoterol behoort tot de langdurend werkende bronchodilatatoren en biedt bescherming gedurende 12 uur.
Corticosteroïden zoals beclometason, budesonide en fluticason verminderen de ontstekingsreactie in de luchtwegen. Deze medicijnen worden dagelijks gebruikt als onderhoudsmedicatie en zijn essentieel voor het voorkomen van astma-aanvallen en het onder controle houden van de ziekte op lange termijn.
Moderne behandeling maakt vaak gebruik van combinatiepreparaten die zowel een ontstekingsremmer als een langdurende luchtwegverwijder bevatten. Bekende merken zijn Symbicort (budesonide/formoterol), Seretide (fluticason/salmeterol) en Foster (beclometason/formoterol). Deze combinaties bieden zowel symptoomcontrole als bescherming tegen ontstekingen.
Astmamedicatie wordt ingedeeld in kortdurende en langdurende medicatie. Kortdurende medicatie, zoals salbutamol, werkt binnen enkele minuten en wordt gebruikt bij acute symptomen. Langdurende medicatie moet dagelijks worden gebruikt, ongeacht of er symptomen zijn, en zorgt voor structurele verbetering van de luchtwegfunctie. De medicijnen werken rechtstreeks in de luchtwegen door de ontstekingsreactie te remmen en de gladde spieren te ontspannen, waardoor de luchtdoorgang wordt verbeterd.
Voor een effectieve astmabehandeling is de juiste keuze en het correcte gebruik van inhalatoren cruciaal. Er zijn verschillende types beschikbaar, elk met specifieke voordelen.
Dosisaerosolen zoals Ventolin en Airomir zijn compacte, gebruiksvriendelijke inhalatoren die een vooraf gemeten dosis medicijn afgeven. Deze inhalatoren werken met een drijfgas en vereisen coördinatie tussen het indrukken en inademen.
Poederinhalatoren zoals Turbuhaler, Diskus en Breezhaler bevatten droge medicijnpoeder. Deze zijn activatief-gecontroleerd, wat betekent dat de medicatie vrijkomt door uw eigen inademkracht.
Voor ernstige astmagevallen of jonge kinderen kunnen vernevelaars noodzakelijk zijn. Spacers zijn belangrijke hulpmiddelen die de medicijnafgifte verbeteren en bijwerkingen verminderen. De juiste inhalatietechniek is essentieel voor optimale medicijnopname - verkeerd gebruik kan de effectiviteit met meer dan 50% verminderen.
Moderne astmabehandeling volgt een gestructureerde aanpak volgens de NHG-standaard, waarbij de behandeling wordt aangepast aan de ernst van de symptomen en de respons op medicatie.
De Nederlandse behandelrichtlijnen hanteren een stapsgewijze benadering, beginnend met kortenwerkende bronchusverwijders en opbouwend naar combinatietherapieën indien nodig. Regelmatige evaluatie bepaalt of opschaling of afbouw van medicatie gewenst is.
Een persoonlijk astma-actieplan helpt bij zelfmanagement en bevat duidelijke instructies voor verschillende symptoomniveaus. Regelmatige controles bij de huisarts of longarts zijn essentieel voor optimale behandeling. Daarnaast spelen leefstijlfactoren een belangrijke rol: regelmatige beweging, gezonde voeding en het vermijden van triggers zoals rook, stof en allergenen dragen bij aan betere astmacontrole.
Inhalatiecorticosteroïden zijn over het algemeen veilig bij correct gebruik. Lokale bijwerkingen kunnen optreden zoals schimmelinfecties in de mond (spruw), heesheid en keelpijn. Deze kunnen worden voorkomen door de mond te spoelen na gebruik en een voorzetkamer te gebruiken.
Bij langdurig gebruik van hoge doses kunnen systemische effecten optreden, zoals groeivertraging bij kinderen of botontkalking. Interacties met andere medicijnen zijn zeldzaam maar mogelijk bij bepaalde schimmelmedicijnen. Neem contact op met uw arts bij aanhoudende bijwerkingen, verslechtering van klachten ondanks medicatie, of bij koorts en verkleuringen van sputum.
Kinderastma manifesteert zich vaak door terugkerende hoest, vooral 's nachts, piepen bij ademhaling en kortademigheid tijdens spelen. De behandeling verschilt per leeftijdsgroep: baby's en peuters gebruiken vaak een vernevelaar met masker, terwijl oudere kinderen inhalatoren met voorzetkamer kunnen gebruiken. Vanaf 6-8 jaar kunnen kinderen leren zelfstandig te inhaleren.
Tijdens de zwangerschap zijn bepaalde astmamedicijnen veilig en essentieel voor de gezondheid van moeder en kind. Ongecontroleerde astma vormt een groter risico dan de medicatie zelf. Bij ouderen vereist astmabehandeling extra aandacht vanwege mogelijke bijkomende aandoeningen en medicijninteracties.
Zorg ervoor dat scholen op de hoogte zijn van het astma van uw kind en toegang hebben tot noodmedicatie. Leer kinderen hun medicatie correct te gebruiken en symptomen te herkennen. Zoek professionele hulp bij frequent gebruik van noodmedicatie, nachtsymptomen of beperking van dagelijkse activiteiten.
